مالیات یکی از مهمترین هزینههایی است که سوپرمارکتها ملزم به پرداخت آن هستند و اگر بهدرستی مدیریت نکنید، میتواند بخش زیادی از سود کسب و کارتان را ببلعد. با توجه به تغییرات قوانین مالیاتی در سالهای اخیر، بهویژه الزام استفاده از سامانه مؤدیان، فاکتور الکترونیکی، رصد تراکنشهای کارتخوان و ثبت اینتاکد، نظارت سازمان امور مالیاتی بر فعالیت اصناف، از جمله سوپرمارکتها، بیش از هر زمان دیگری دقیق شده است. در چنین شرایطی، آشنایی با انواع مالیاتهای مرتبط با سوپرمارکت، نحوه محاسبه آنها و روشهای کاملاً قانونی برای کاهش بار مالیاتی، میتواند به شما در پرداخت مالیات بدون جریمه کمک کند.
در این مقاله از ویرا پوز با نگاهی به قوانین بهروز سال ۱۴۰۴ و بر اساس منابع معتبر حوزه مالی و مالیات، تلاش میکنیم تصویری روشن و دقیق از مالیات سوپرمارکتها ارائه دهیم و راهکارهایی عملی برای مدیریت بهتر آن در اختیار صاحبان فروشگاهها قرار دهیم.
گروهبندی سوپرمارکتها در سال ۱۴۰۴
در سال ۱۴۰۴، سوپرمارکتها بر اساس مقدار فروش سالانه و حجم فعالیت، در ۳ گروه شغلی قرار میگیرند و همین گروهبندی تعیین میکند هر گروه به چه مدارک و اظهارنامهای نیاز دارد. بیشتر سوپرمارکتها در گروه دوم یا سوم قرار میگیرند، اما فروشگاههای بزرگتر ممکن است در گروه اول طبقهبندی شوند.
گروه اول: فروش سالانه بیش از ۶ میلیارد تومان/ نیازمند دفاتر قانونی و گزارشهای کامل.
گروه دوم: فروش بین ۱.۸ تا ۶ میلیارد تومان/ نیازمند ثبت منظم درآمد و هزینه.
گروه سوم: فروش کمتر از ۱.۸ میلیارد تومان/ مدارک سادهتر و محاسبه مالیات آسانتر.
سوپرمارکتها چه مالیاتهایی را باید بپردازند؟
سوپرمارکتها در سال ۱۴۰۴ ملزم به پرداخت چند نوع مالیات مشخص هستند که هر کدام بر اساس قوانین مالیاتهای مستقیم، ارزش افزوده و مقررات سامانه مؤدیان تعیین میشوند. شناخت این مالیاتها کمک میکند به عنوان صاحب فروشگاه، بتوانید هزینهها را مدیریت کنید، جریمه نشوید و میزان دقیق مالیات را پرداخت کنید.
مالیات بر درآمد مشاغل
مالیات بر درآمد اصلیترین مالیاتی است که سوپرمارکتها باید پرداخت کنند. این مالیات بر اساس «درآمد واقعی» حساب میشود، یعنی مجموع فروش سالانه، از هزینههای قابلقبول مثل اجاره، حقوق کارکنان، استهلاک تجهیزات، قبوض و ضایعات، کسر شده و بعد محاسبه میشود. سوپرمارکتها معمولاً در گروه دوم یا سوم قرار میگیرند و باید اظهارنامه عملکرد را تا پایان خرداد هر سال ارسال کنند. هر چه هزینههایتان را دقیقتر ثبت کنید، درآمد مشمول مالیات، کمتر و مالیات نهایی واقعیتر خواهد بود.
مالیات بر ارزش افزوده (VAT)
بسیاری از کالاهای سوپرمارکتی مشمول مالیات بر ارزش افزوده هستند و فروشگاه باید این مالیات را از مشتری بگیرد و هر سه ماه یکبار، به سازمان امور مالیاتی بپردازد. در سال ۱۴۰۴، ثبت فروش در سامانه مؤدیان و صدور فاکتور الکترونیکی لازم است و اگر این کار را انجام ندهید، جریمههای سنگینی در پی دارد. کالاهای اساسی مثل نان، شیر، برنج و گوشت همچنان معاف از مالیات هستند، اما برای دیگر کالاها باید مالیات بر ارزش افزوده، حساب و در گزارش آورده شود. همچنین مالیات خریدهای ثبتشده از مالیات فروش کم میشود، بنابراین ثبت فاکتورهای خرید اهمیت زیادی دارد.
مالیات تراکنشهای کارتخوان و حسابهای تجاری
در سال ۱۴۰۴ تمام کارتخوانها و درگاههای پرداخت به پرونده مالیاتی وصل هستند و هر تراکنشی که با دستگاه کارتخوان انجام شود، بهعنوان درآمد بررسی میشود. اگر مجموع تراکنشها با ارقام اظهارنامه همخوانی نداشته باشد، احتمالا بررسی مجدد میشود یا نیاز به تشخیص علیالرأس (بررسی مجدد و محاسبه از طرف ممیز مالیاتی) خواهد بود. همچنین حسابهای بانکی متصل به کارتخوانها بهعنوان حساب تجاری شناخته میشوند و گردش آنها در محاسبه درآمد مؤثر است. بنابراین حواستان باشد که استفاده از چند کارتخوان یا حساب شخصی در سوپرمارکت، مالیات را افزایش میدهد.

اینتاکد مالیاتی سوپرمارکت چیست و چرا در سال ۱۴۰۴ اهمیت دارد؟
«اینتاکد» در سال ۱۴۰۴ یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده در محاسبه مالیات سوپرمارکتهاست. این کد، نوع فعالیت فروشگاه را مشخص میکند و بر اساس آن، ضریب سود، گروه شغلی، نحوه محاسبه مالیات و حتی بررسی تراکنشهای کارتخوان تعیین میشود. به همین خاطر، هر سوپرمارکت باید اینتاکد صحیح و بهروز داشته باشد.
اینتاکد در واقع یک «شناسه فعالیت» محسوب میشود که سازمان امور مالیاتی برای هر نوع کسبوکاری تعریف کرده و سوپرمارکتها باید کد مربوط به فعالیت خود را در «سامانه مؤدیان» ثبت کنند. اگر اینتاکد اشتباه انتخاب شود، ممکن است ضریب سود بالاتری برای فروشگاه، اعمال و مالیات نهایی بیشتر از مقدار واقعی محاسبه شود.
همچنین در سال ۱۴۰۴، تمام فاکتورهای الکترونیکی، گزارشهای فروش و تراکنشهای کارتخوان بر اساس همین اینتاکد تحلیل میشوند. نداشتن اینتاکد یا ثبت نادرست آن میتواند منجر به توقف صدور فاکتور، اعلام مغایرت در پرونده مالیاتی و حتی تشخیص علیالرأس شود. بنابراین اولین قدم برای مدیریت مالیات سوپرمارکت در سال ۱۴۰۴، این است که از صحت اینتاکد و ثبت آن در سامانه مؤدیان مطمئن شود.
ارزیابی مالیاتی سوپرمارکتها در سال ۱۴۰۴ چگونه است؟
در سال ۱۴۰۴، ارزیابی مالیاتی سوپرمارکتها کاملاً بر اساس دادههای دقیق است. سازمان امور مالیاتی با استفاده از سامانه مؤدیان، تراکنشهای کارتخوان، گردش حسابهای تجاری و فاکتورهای الکترونیکی، تصویر دقیقی از فعالیت واقعی هر فروشگاه به دست میآورد. این روش کمک میکند که محاسبه مالیات کمتر بر حدس و گمان و بیشتر متکی به اطلاعات واقعی باشد.
بیشتر بخوانید: ۲۰ استراتژی افزایش فروش و جذب مشتری در سوپرمارکت
مراحل شناسایی و ارزیابی مالیاتی سوپرمارکتها در ۱۴۰۴
بررسی تراکنشهای کارتخوان و درگاههای پرداخت
تمام کارتخوانها به پرونده مالیاتی متصل هستند و هر تراکنشی که انجام دهید، بهعنوان درآمد سوپرمارکتتان حساب میشود. اگر مجموع تراکنشها با اظهارنامه همخوانی نداشته باشد، پرونده وارد مرحله بررسی دقیقتر میشود.
تحلیل فاکتورهای الکترونیکی در سامانه مؤدیان
فروش ثبتشده در سامانه مؤدیان، مبنای اصلی محاسبه درآمد شماست. هر گونه تعارض و مغایرت بین فاکتورهای ثبتشده و تراکنشهای بانکی میتواند حساسیت ممیز را افزایش دهد.
بررسی گردش حسابهای بانکی تجاری
حسابهایی که به کارتخوان متصل هستند یا بهعنوان حساب تجاری ثبت شدهاند، بهطور کامل بررسی میشوند. گردش این حسابها باید با فروش واقعی و اظهارنامه هماهنگ باشد.
ارزیابی هزینههای قابلقبول و مستند
هزینههایی مثل اجاره، حقوق، قبوض، استهلاک و ضایعات فقط در صورتی قابل پذیرش هستند که مستند و قابلپیگیری باشند. اگر مدارک معتبر نداشته باشید، این افزایش درآمد مشمول مالیات میشود.
تطبیق اطلاعات با اینتاکد ثبتشده
نوع فعالیت و ضریب سود بر اساس اینتاکد تعیین میشود. اگر اینتاکد اشتباه باشد، مالیات بالاتری محاسبه میشود یا پرونده وارد بررسی مجدد میشود.

راههای کاهش مالیات سوپرمارکتها
خیلی از سوپرمارکتها به خاطر اطلاع نداشتن از قوانین مالیاتی یا ثبت نکردن صحیح هزینهها، بیش از حد واقعی مالیات میدهند، در حالی که با رعایت چند اصل ساده و استفاده از ابزارهای رسمی، میتوانید مالیات را به شکل قابلتوجهی کاهش دهید و از جریمههای سنگین جلوگیری کنید. رعایت چند اصل ساده میتواند مالیات را به شکل قابلتوجهی کاهش دهد و از جریمههای سنگین جلوگیری کند.
هزینههای سوپرمارکت را به طور دقیق ثبت کنید
یکی از مهمترین راههای کاهش مالیات، ثبت کامل هزینههای واقعی سوپرمارکت است. هزینههایی مثل اجاره، حقوق کارکنان، قبوض، استهلاک یخچالها و تجهیزات، هزینه حمل کالا و حتی ضایعات، فقط زمانی در محاسبه مالیات آورده میشوند که مستند و قابل پیگیری باشند. هر هزینهای که ثبت نشود، عملاً از درآمد کسر نمیشود و مالیات نهایی را افزایش خواهد داد. اگر فاکتور معتبر داشته باشید و به صورت روزانه هزینهها را ثبت کنید، پایه مالیات بهشدت کم میشود.
ضایعات را ثبت کنید
ضایعات کالا، تاریخگذشته شدن کالاها و کسری انبار اگر ثبت نشوند، بهعنوان سود محاسبه میشوند و مالیات را بالا میبرند. در سوپرمارکتها بهطور طبیعی بخشی از کالاها دچار فساد، شکستگی یا تاریخگذشتگی میشوند. ثبت این موارد با صورت جلسه و مدارک معتبر باعث میشود درآمد واقعی شما حساب شده و از مالیات خارج شود. مدیریت موجودی و کنترل دورهای انبار، یکی از مؤثرترین روشهای کاهش مالیات سوپرمارکت است.
از معافیتها و بخشودگیهای مالیاتی استفاده کنید
در سال ۱۴۰۴، برخی معافیتها و بخشودگیها برای اصناف وجود دارد؛ از جمله بخشودگی جرایم در صورت پرداخت بهموقع، معافیت برخی کالاهای اساسی از ارزش افزوده و تخفیفهایی که برای فعالیت در مناطق خاص اعمال میشود. بسیاری از سوپرمارکتها به دلیل اطلاع نداشتن از این موارد، از این مزیتهای قانونی محروم میشوند. بخشنامههای جدید را مطالعه کنید و از این معافیتها نهایت بهره را ببرید تا هزینه مالیاتی را بهطور قابلتوجهی کاهش دهید.
از نرمافزارهای حسابداری معتبر کمک بگیرید
استفاده از نرمافزارهای حسابداری سوپرمارکت باعث میشوند ثبت درآمد و هزینهها دقیق، منظم و مستند باشد. در سال ۱۴۰۴ که فاکتور الکترونیکی و گزارشهای سامانه مؤدیان اهمیت زیادی دارند، استفاده از نرمافزار معتبر کمک میکند خطاهای انسانی کمتر شود و بتوانید مدارک قابل مستندتری در برابر ممیز مالیاتی ارائه دهید. با این کار، هم ریسک جریمه را کاهش میدهید و هم باعث میشود مالیات بر اساس واقعیت حساب شود. برای آشنایی با بهترین نرم افزارهای سوپرمارکت به محتوا سر بزنید.
بیشتر بخوانید: راهنمای خرید نرم افزار سوپرمارکت
مشاوره با کارشناس مالیاتی
یک مشاور مالیاتی کارکشته و حرفهای میتواند بهترین روش ثبت هزینهها، نحوه ارائه اظهارنامه، استفاده از معافیتها و جلوگیری از مغایرتهای مالیاتی را به شما گوشزد کند. بسیاری از اختلافات مالیاتی به خاطر اشتباهات ساده در ثبت اطلاعات یا عدم اطلاع از قوانین اتفاق میافتند. مشاوره دورهای با یک متخصص، هزینهای بسیار کمتر از جریمههای احتمالی دارد و میتواند مالیات نهایی را به شکل چشمگیری کم کند.
ثبت قراردادهای کاری و بیمه کارکنان
وقتی کارکنان سوپرمارکت قرارداد رسمی یا بیمه داشته باشند، حقوق پرداختی به آنها بهعنوان هزینه قابلقبول مالیاتی پذیرفته میشود. اما اگر بدون قرارداد یا بیمه، کار کنند، ممیز مالیاتی معمولاً این هزینهها را قبول نمیکند و درآمد حاصل، مشمول مالیات بالاتر شود. ثبت قرارداد و پرداخت بیمه، هم قانونی است و هم مالیات را کاهش میدهد.
تفکیک حسابهای شخصی و تجاری
یکی از اشتباهات رایج سوپرمارکتها استفاده از حساب شخصی برای خرید و فروش است. در سال ۱۴۰۴، هر حسابی که تراکنش تجاری داشته باشد، بهعنوان حساب تجاری شناخته میشود و ممکن است باعث افزایش درآمد مشمول مالیات شود. داشتن یک حساب بانکی کاملاً جدا برای فعالیت فروشگاه باعث میشود تراکنشها شفاف و قابلدفاع باشند و از محاسبه اشتباه درآمد جلوگیری شود.

نکات مهم درباره مالیات کارتخوان سوپرمارکت در سال ۱۴۰۴
در سال ۱۴۰۴، کارتخوانها یکی از اصلیترین معیارهای تشخیص درآمد سوپرمارکتها هستند. تمام تراکنشهای دستگاههای کارتخوان و درگاههای پرداخت به پرونده مالیاتی وصلهستند و سازمان امور مالیاتی دقیقاً میبیند چه مبلغی وارد حساب شده است. به همین خاطر مدیریت درست تراکنش کارتخوان و حسابهای تجاری، نقش مهمی در شفاف شدن مالیات دارد.
تمام تراکنشهای کارتخوان درآمد محسوب میشود
هر مبلغی که از طریق کارتخوان وارد حساب سوپرمارکت شود، بهعنوان فروش بررسی میشود. اگر عدد تراکنشها با فروش ثبتشده در سامانه مؤدیان یا اظهارنامه اختلاف داشته باشد، پرونده وارد مرحله بررسی دقیقتر میشود. پس باید همیشه فروش واقعی با تراکنشها هماهنگ باشد.
داشتن چند کارتخوان ایرادی ندارد، اما باید اصولی باشد
خیلی از سوپرمارکتها چند کارتخوان دارند، اما مشکل زمانی ایجاد میشود که هر دستگاه به یک حساب متفاوت وصل باشد. این پراکندگی حساب باعث مغایرت و حساسیت ممیز میشود. بهترین کار این است که همه کارتخوانها به یک حساب تجاری مشخص، وصل باشند.
حسابهای متصل به کارتخوان باید تجاری باشند
اگر کارتخوان به حساب شخصی وصل باشد، آن حساب بهطور خودکار «تجاری» شناخته میشود و تمام گردش آن در محاسبه درآمد لحاظ میشود. این موضوع برای خیلیها دردسر درست کرده. داشتن یک حساب جداگانه فقط برای فعالیت فروشگاه، بهترین راه جلوگیری از این مشکل است.
مغایرت بین کارتخوان و سامانه مؤدیان دردسرساز است
فروش ثبتشده در سامانه مؤدیان، تراکنشهای کارتخوان و گردش حساب بانکی باید با هم هماهنگ باشند. اگر فروش، کمتر از تراکنشها باشد، ممیز احتمال میدهد که پنهانکاری اتفاق افتاده است. کنترل ماهانه این مغایرتها باعث میشود پرونده تمیز و قابلدفاع بماند.
تراکنشهای غیرتجاری باید مستند باشند
گاهی پولهایی مثل واریز دوستان، انتقال خانوادگی یا تسویه شخصی از طریق کارتخوان انجام میشود. در سال ۱۴۰۴، این مبالغ بدون مدرک معتبر، بهعنوان درآمد شناسایی میشوند. ثبت توضیحات و نگهداری مدارک کمک میکند این تراکنشها در مالیات لحاظ نشوند.
مدیریت مالیات سوپرمارکت در سال ۱۴۰۴ دیگر مثل گذشته نیست؛ همهچیز شفافتر، بر اساس دادهها و وابسته به سامانه مؤدیان و تراکنشهای کارتخوان شده است. اگر بدانید چه مالیاتی باید بدهید، این مالیات چطور محاسبه میشود و چگونه میتوانید هزینهها را به درستی ثبت کنید، هم از جریمهها در امان میمانید و هم مالیاتی که میپردازید واقعیتر و منصفانهتر خواهد بود. اگر چند اصل ساده، مثل ثبت دقیق هزینهها، کنترل کارتخوان، انتخاب درست اینتاکد و استفاده از معافیتها را رعایت کنید، میتوانید مسیر مالیاتی سوپرمارکت خود را تغییر دهید. در نهایت، آگاهی و نظم مالی بهترین روش برای مدیریت مالیات در سال ۱۴۰۴ است.